1948

► Stany Zjednoczone otwierają granice dla uchodźców – do USA uciekło wtedy 10 000 nazistów. Byli to oficerowie różnego szczebla. Rejestrując się w USA kłamali, mówiąc np. że w czasie wojny byli rolnikami. Później Amerykanie zidentyfikowali 137 zbrodniarzy, a skazali i wydalili z kraju zaledwie 60 z nich. Jednak większość państw nie chciała ich przyjąć, dlatego odebrano im wprawdzie obywatelstwo, ale nadal pozostali w USA. Dzisiaj wiemy, że ministerstwo sprawiedliwości USA dysponowało wówczas danymi 70 000 hitlerowców.

► 16 kwietnia. Powstanie Europejskiej Organizacji Współpracy Gospodarczej (OEEC) jako następstwo planu Marshalla. Organizację OEEC utworzyło18 państw członkowskich:

Austria, Belgia, Dania, Francja, Grecja, Holandia, Islandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy Zachodnie, Norwegia, Portugalia, Szwecja, Szwajcaria, Turcja, Wielka Brytania i Włochy.

► 8 - 10 maja. Spotkanie zwolenników idei zjednoczenia Europy miało miejsce w budynku Parlamentu w Hadze - był to tzw. Kongres w Hadze. Decydującą rolę w tym spotkaniu odegrał Konrad Adenauer, przyszły kanclerz Niemiec, jeden z "Ojców Europy" oraz pierwszy prezes EWG, Walter Hallstein, twórca tzw. doktryny Hallsteina. Jednym z elementów doktryny Hallsteina było nieutrzymywanie stosunków dyplomatycznych ze wszystkimi krajami bloku wschodniego z wyjątkiem ZSRR. Według doktryny Hallsteina, RFN miała prawo do reprezentowania obu państw niemieckich za granicą. Doktryna ta nigdy nie została uznana przez NRD.

► 20 czerwca. Reforma pieniężno-cenowa w Niemczech (w amerykańskiej i brytyjskiej strefie okupacyjnej). Wstrzymano emisję Reichsmarki i wprowadzono ponownie niemiecką markę Deutsche Mark (DM). Autorem reformy walutowej był minister gospodarki w rządzie Konrada Adenaeura, późniejszy kanclerz Niemiec, Ludwig Erhard.

W 1944 roku Erhard napisał rozprawę „Finansowanie wojny i konsolidacja długów”, w której założył, że wojna jest już przegrana i przedstawił własną koncepcję reformy niemieckiej gospodarki po wojnie. Jednym z doradców Erharda był Otto Ohlendrof – hitlerowski zbrodniarz wojenny, SS-Gruppenfurrer, który jako dowódca Einsatzgruppe D w okresie od czerwca 1941 roku do marca 1942 roku odpowiedzialny był za wymordowanie 90 000 ludzi, głównie Żydów. Rozprawa Erharda została zauważona w Ameryce, wskutek czego, w październiku 1946 roku amerykański gubernator Bawarii powołał go na ministra handlu i rzemiosła. W październiku 1947 roku Erhard został przewodniczącym Specjalnego Zarządu do spraw Pieniądza i Kredytu, przygotowującej w tajemnicy reformę walutową. W marcu 1948 roku obradująca we Frankfurcie Rada Gospodarcza (zalążek niemieckiego parlamentu) wybrała go na dyrektora Zarządu Gospodarki Zjednoczonych Obszarów Gospodarczych.

II wojna światowa zaczyna przynosić niemieckiej gospodarce wymierne korzyści - kapitał aktywów zakładowych, takich jak urządzenia i budynki trzy lata po kapitulacji jest większy niż w 1936 roku. Integralną częścią niemieckiej machiny wojennej była praca niewolnicza.

Zanim amerykański Wysoki Komisarz do spraw Niemiec John J. McCloy, wydał w 1957 roku amnestię dla przemysłowców skazanych za zbrodnie wojenne, Niemcy zaczęli sami zwalniać z więzień największych nazistowskich prominentów.
Dwóch nazistowskich przemysłowców: Alfried Krupp z
Krupp Industries i Friedrich Flick, którego Flick Grupa posiadała 40 % udziałów w Daimler-Benz, zostało zwolnionych z więzienia po odbyciu zaledwie trzech lat kary.
Krupp i Flick to najważniejsze postacie w gospodarce hitlerowskiej. Ich firmy traktowały robotników przymusowych jak bydło, które należy wykorzystać, po czym zabić. Firma
Krupp Industries szybko stała się jedną z największych potęg gospodarczych w Europie.

Fragment panelu wystawy "Zachować pamięć" z 2005 roku. Zdjęcie i karta pracy siedmioletniego Jana Farjana ur. 3 kwietnia 1936 r. (AFPNP)

Fragment panelu wystawy "Zachować pamięć" z 2005 roku. Zdjęcie i karta pracy siedmioletniego Jana Farjana ur. 3 kwietnia 1936 r. (AFPNP)

Oto fragment opisu z międzynarodowej wystawy objazdowej „Praca przymusowa. Niemcy, robotnicy przymusowi i wojna” otwartej w 2010 roku:

20 milionów ludzi z niemal wszystkich krajów Europy pracowało przymusowo na rzecz nazistowskich Niemiec, zarówno na terenach okupowanych i kontrolowanych przez Niemców, jak i w samej Rzeszy. Praca, do której zmuszano tych ludzi, umożliwiła Niemcom prowadzenie wojny, a poza tym przyczyniała się do utrzymania standardu życia niemieckiego społeczeństwa w tym okresie. Niemiecka ,,rasa panów” rościła sobie prawo do bezwzględnego wyzyskiwania ludzi z podbitych terenów oraz tych uznanych za ,,podludzi”. Chociaż naziści zamierzali na początku ze względu na swoją rasistowską ideologię ograniczyć pracę przymusową obcokrajowców wyłącznie do terytorium krajów okupowanych, to najpóźniej od 1942 r. obozy pracy przymusowej i robotnicy przymusowi stali się częścią życia codziennego w nazistowskich Niemczech. Robotnicy przymusowi z całej Europy pracowali niemal wszędzie: w zakładach zbrojeniowych i na budowach, w rolnictwie, w warsztatach rzemieślniczych, w instytucjach publicznych oraz w prywatnych gospodarstwach domowych. Niemiecki żołnierz w okupowanej Polsce czy gospodyni z Turyngii – wszyscy Niemcy mieli kontakt z robotnikami przymusowymi i niemal wszyscy brali w tym udział. Praca przymusowa nie stanowiła dla nikogo tajemnicy. Była to zbrodnia, która dokonywała się na oczach wszystkich.

Powieszenie polskiego robotnika przymusowego Juliana Majki. Na miejsce egzekucji Juliana Majki sprowadzono Polaków, którzy pracowali w tej okolicy. Funkcjonariusz Gestapo upomniał ich przy okazji, by nie łamali niemieckich przepisów. Michelsneukirchen (Bawaria), 18 kwietnia 1941 r. Źródło: Zbiory Vernona Schmidta, weterana 90. Dywizji Piechoty Armii Stanów Zjednoczonych, Fresno

Powieszenie polskiego robotnika przymusowego Juliana Majki.
Na miejsce egzekucji Juliana Majki sprowadzono Polaków, którzy pracowali w tej okolicy. Funkcjonariusz Gestapo upomniał ich przy okazji, by nie łamali niemieckich przepisów. Michelsneukirchen (Bawaria), 18 kwietnia 1941 r.
Źródło: Zbiory Vernona Schmidta, weterana 90. Dywizji Piechoty Armii Stanów Zjednoczonych, Fresno


Podobnie Flick Grupa zbudowała szybko swoje paneuropejskie imperium. Friedrich Flick nigdy nie zgodził się na wypłacenie odszkodowań robotnikom przymusowym. Zmarł w lipcu 1972 w wieku 90 lat, jako posiadacz fortuny wartej ponad 1 mld $ czyli równowartość 400 mln £ (wg ówczesnego kursu). Był najbogatszym człowiekiem w Niemczech i piątym najbogatszym człowiekiem na świecie. Do zdobycia tego majątku przyczyniło się w czasie II wojny światowej 48 tysiecy robotników przymusowych, z czego 80 % zmarło z powodu brutalnego traktowania, głodu i chorób.

8-10 maja. Kongres Haski – w gmachu parlamentu holenderskiego w Hadze odbył się zjazd zwolenników idei zjednoczenia Europy. Decydujacą rolę w tym spotkaniu odegrał Konrad Adenauer, przyszły kanclerz Niemiec, zaliczany do tzw. Ojców Europy oraz pierwszy prezes EWG Walter Hallstein, twórca tzw. doktryny Hallsteina. Doktryna ta zakładała nieuznanie powstałych po II wojnie światowej państw komunistycznych, m.in. Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Elementem doktryny Hallsteina było też nieutrzymywanie stosunków dyplomatycznych z państwami bloku wschodniego, z wyjątkiem ZSRR.

Komisja denazyfikacyjna uwalnia Kurta Georga Kiesengera – przyszłego kanclerza RFN – od wszelkich zarzutów o udział w zbrodniach nazistowskich.

W 1933 roku Kiesenger został członkiem NSDAP. Od 1940 do 1945 roku był szefem propagandy w ministerstwie spraw zagranicznych III Rzeszy.

31 sierpnia. Biskup Alois Hudal (Luigi Hudal), katolicki biskup rzymski pochodzenia austriackiego, wysyła list do prezydenta Argentyny Juana Perona, z prośbą o wydanie 5 000 wiz dla niemieckich „żołnierzy”.

Od co najmniej w 1938 roku (po Anschlussie Austrii), Alois Hudal był niemieckim agentem w Watykanie. Dowody na to znajdują się w korespondencji między centralnymi władzami, a konkretnie między niemieckim ministerstwem spraw zagranicznych a ministrem ds. kościelnych III Rzeszy, która porusza m.in. sprawę przelewu pieniędzy za usługi biskupa Hudala. Korespondencja ta przechowywana była w teczce hitlerowskiego MSZ, zatytułowanej: „Biskup Hudal AA Inland I-D tom 16/31”.

Po II wojnie światowej Alois Hudal, zwany „brunatnym biskupem”, jako wysoki urzędnik Watykanu, pomagał niemieckim zbrodniarzom nazistowskim w ucieczce do Ameryki Południowej w ramach operacji „Szczurzy Korytarz” (Ratlines). Hudal załatwiał uciekinierom paszporty i wizy, kupował bilety na podróż i dostarczał pieniądze. Dzięki jego staraniom powstała lista klasztorów, które udzielały gościny uchodźcom, nie pytując o ich pochodzenie. Nazwano to trasą klasztorną lub linią szczurów.

Alois Hudal pomógł w ucieczce między innymi takim zbrodniarzom jak: Josef Mengele, Adolf Eichmann, Alois Brunner, Walter Rauff, Franz Stangl, Gustav Wagner, Ante Pavelić, Klaus Barbie, Gerhard Bohne, Kurt Christmann, Erich Priebke, Hans-Ulrich Rudel.

Szacuje się, że około 5 000 nazistów uciekło po wojnie do Argentyny, od 1 500 do 2 000 dotarło do Brazylii, 500 – 1000 do Chile, a reszta do Paragwaju i Urugwaju.

5 – 11 lipca. Konferencja UNESCO obradująca w Wiosce Dziecięcej w Pestalozzi Trogen w Szwajcarii, uznała proceder rabunku i eksterminacji dzieci przez Niemców w czasie II wojny światowej za zbrodnię przeciwko ludzkości. Rabunek dzieci był częścią niemieckiego planu osiedleńczego i germanizacyjnego Europy Środkowej i Wschodniej, zwanego Generalnym Planem Wschodnim. Plan opierał się na narodowosocjalistycznej ideologii zapewnienia „przestrzeni życiowej” (Lebensraum) niemieckiej „rasie panów” (Herrenvolk, Herrenrasse). W tym celu planowano wymordowanie bądź zgermanizowanie ludności słowiańskiej zamieszkującej tereny na wschód od granicy III Rzeszy sprzed 1939 roku, którą niemiecka polityka rasowa określała mianem „podludzi” (slawische Untermenschen). W miejsce Słowian po wygranej wojnie mieli osiedlić się Niemcy. Tak miała powstać „Wielkogermańska Rzesza” (Grossgermanische Reich) i jej panowanie nad światem (Weltherrschaft). Około 4 mln Polaków zamierzano zostawić przy życiu w charakterze niewolniczej siły roboczej.

Uprowadzane przemocą dzieci umieszczano w obozach selekcji rasowej. Z tamtąd dzieci trafiały do rodzin niemieckich, a te uznane za „małowartościowe” odsyłano do obozu zagłady w Auschwitz lub do obozu koncentracyjnego dla dzieci w Łodzi. Szacuje się, że ofiarą niemieckiego programu germanizacji padło około 250 000 dzieci, w tym najwięcej, bo 150 000 z Polski. Po wojnie jedynie 25 000 wróciło do swojego kraju.

Największe akcje wysiedlania ludności polskiej Niemcy przeprowadzili na Zamojszczyźnie. Historycy szacują, że z zamojskiego wysiedlono około 110 000 osób z czego ponad 30 000 stanowiły dzieci. Po wojnie do kraju powrócilo jedynie 800 z nich.

30 lipca. Zakończenie szóstego procesu norymberskiego – przed trybunałem wojskowym stanęło 24 członków zarządu chemicznego giganta IG Farben (patrz 1945 rok). Na symboliczne kary kilku lat pozbawienia wolności skazano tylko 13 z nich, ale i oni nie odbyli kar do końca – wszyscy zostali zwolnieni przed czasem i wrócili do pracy w zarządzie IG Farben bądź jej firmach bliźniaczych. W ten sposób ciągłość „kariery” zachowali tacy zbrodniarze jak: Fritz ter Meer, Otto Ambros, Hermann Schmitz, Bütefisch Heinrich, Friedrich Jähne, Carl Krauch, Carl Wurster.

Np. Friedrich Jähne skazany na 18 miesięcy pozbawienia wolności, z więzienia w Landsbergu wyszedł już po 2,5 miesiąca. Podczas wojny Jähne jako członek zarządu IG Farben kilka razy patrolował obóz koncentracyjny Buna-Werke, gdzie jego syn był inżynierem. To od syna dowiedział się o masowych mordach, które mają miejsce sześć kilometrów od jego biura. Już jako wolny człowiek Friedrich Jähne zostaje przewodniczącym rady nadzorczej „nowego“ Farbwerke Hoechst i Alfreds Messer GmbH. W 1962 roku został uhonorowany bawarskim Orderem Zasługi.

4 listopada. Światowa premiera „A Survivor from Warsaw”, utworu muzycznego na głos recytujący, chór męski i orkiestrę, skomponowanego przez austriackiego kompozytora Arnolda Schönberga.

A Survivor from Warsaw”- „Ocalały z Warszawy” to muzyczny pomnik dla ofiar Holocaustu. Utwór jest skrzyżowaniem kantaty i dramatycznego monodramu. Tekst jest wstrząsającą, niemal reporterską relacją mężczyzny z warszawskiego getta, ofiary zbiorowej egzekucji. Kulminację stanowią brutalne okrzyki oprawców, po których rozpoczyna się przejmująca scena odliczania. Ponad apokaliptycznym obrazem wznosi się śpiew chóru męskiego, intonującego hymn na cześć Adonai.